ال نینو چیست؟
Comments disabled ·
نینو چیست؟ ال نینو یکی از پیچیده¬ترین پدیده های جهان است که موجب می شود مسگر شوشتری گردن زده شود، به جرمی که آهنگر بلخی انجام داد. هر بار که این پدیده شدید می شود میلیون ها نفر بی خانمان شده و معیشت آنان مختل می شود و با اینهمه پیش بینی رفتار ال نینو در مدت کوتاه (6 ماهه) هم قابل پیش بینی نیست. سوال این است: چرا از دهه 70 میلادی ال نینو بیشتر فعال شده؟ و آیا ال نینو از این هم فعال تر خواهد شد؟ در این صورت سرنوشت انسان چگونه می شود؟ در حال حاضر پاسخی برای این سوال های مهم وجود ندارد و ال نینو در جهان در حال رکورد شکنی است و هر روز می شنویم که آنچه رخ داد و یا به زودی رخ می دهد اعم از باد و باران در هر جای جهان در یک صد سال گذشته بی سابقه بوده است. ال نینو و خاورمیانه مطالعات نشان می دهد عمده آنچه که تغییر اقلیم انگاشته می شود (دست کم در عرض های پایین جغرافیایی) در اصل همان پدیده ال نینو است و مستندات نشان می دهد که در 50 سال گذشته پسامد وقوع خشکسالی در جهان کاملا به وقوع ال نینو منطبق است. می توان بخش قابل توجهی از خشکی را در خاورمیانه به ال نینو نسبت داد. می توان گفت که افزایش 22 درصدی مناطق فوق خشک جهان که در قرن بیستم رخ داده است تاثیر فعالیت ال نینو در دهه هشتاد بوده است. تحقیقات دیگری مشخص کرده است دو منشاء عمده بارندگی در خاورمیانه، غرب اقیانوس های هند و شرق دریای سرخ است. این دو منبع مهم به شدت تحت تاثیر ال نینو قرار دارند. در ایران که محدوده وسیعی از بخش شرقی خاور میانه را در بر می گیرد رطوبت زمانی به حداکثر می رسد که رطوبت این دو منبع در حد حداکثر باشد و باران های موسمی تابستانی رخ دهد. تحقیق دیگری مشخص کرده که سیل های بزرگ 97-98 جیبوتی و سومالی که منشاء اپیدمی های گسترده در این مناطق شد، ناشی از وقوع ال نینوی شدید در آن زمان بوده است. همچنین تحقیقاتی نشان می دهد ال نینو که در دهه هفتاد میلادی زیر یازده سال تکرار شده، سابقه آن به حدود 4000 یا 5000 سال می رسد و از دهه هفتاد به بعد فاصله وقوع این پدیده به تدریج کوتاه تر شد . اکنون دو سال یکبار شاهد وقوع این پدیده هستیم و به دلیل تکرار مکرر ال نینو، دانشمندان به آن لقب "ابر ال نینو" داده اند؛ یعنی ال نینو بیش فعال شده و چون گرمایش جهانی هم از دهه هفتاد میلادی گریبانگیر ما شده است، برخی از محققان ابر ال نینو را زائیده گرمایش زمین می دانند. اما حقیقت آنست که هیچ رابطه علمی بین گرمایش زمین و ال نینو وجود ندارد. اساساً 5000 سال پیش تعداد انسان ها آنقدر معدود بوده و نقش آنها آنقدر ناچیز بوده که نمی توانست تاثیری بر گرمایش زمین داشته باشد. هم اکنون انرژی لازم برای ایجاد یک ال نینو بیش از انرژی در دسترس انسان است. جالب است بدانیم که هر گاه ال نینو اتفاق می افتد، درجه حرارت جهان یک درجه افزایش می یابد. برخی نتیجه می گیرند که شاید ال نینو نتیجه شدید گرمایش جهانی، بلکه ایجاد آن است. ال نینو عبارست است از یک رخداد کلان که در اثر رها شدن انرژی انباشته در بزرگ ترین حوزه اقیانوسی جهان یعنی جنوب اقیانوس آرام رخ می دهد. نشان این پدیده تغییر جهت آب های سرد و گرم، همچنین بادهای آن منطقه است. باتوجه به این موضوع، بانک جهانی و اتحادیه عرب حامی تحقیقات علمی گسترده ای درباره تاثیر ال نینو بر اقتصاد و معیشت خاورمیانه و شمال آفریقا شده اند. ‎- جولیا پندلتون
ال نینو و ایران ما متاسفانه تحقیق متمرکزی در تحولات اقلیمی دهه اخیر ایران انجام نشده و به همین خاطردر حال حاضر هر تحلیلی در این باره عمدتاً می تواند ناظر بر تاثیر کلی ال نینو بر منطقه عمومی خاورمیانه به ویژه بخش شرقی آن باشد. تاثیر کلی ال نینو را به طریق زیر می توان بر شمارد: مهم¬ترین تاثیر ال نینو ناهنجاری (انومالی) اقلیمی است. در سال هائی که ال نینو رخ می نماید، متوسط های معمول تغییر کرده و بر عکس رکوردها شکسته می شوند (حداکثر و حداقل درجه حرارت). مثلاً اگر در تهران در ماه دی، متوسط دما 5، حداکثر 15 و حداقل10- درجه باشد، ال نینو موجب می شودکه گرمایش غیر معمول 15 درجه و یا یخ بندان شدید منفی10 درجه در تهران اتفاق افتد. در ایران، نمی توان گفت که ال نینو باعث کاهش بارندگی خواهد شد. اتفاقا برخی احتمال افزایش بارندگی را می دهد. در این صورت بارندگی وقتی در هوای گرم¬تر که شدت تبخیر بالاست، رخ دهد به صورت باران سیل¬آسا باریده، امکان جذب آن در زمین نیست و موجب جاری شدن سیل می شود. دست کم یک درجه افزایش متوسط دما در سال یا ال نینوکاملا قابل پیش بینی است. این مولفه ویژه از نظر افزایش تبخیر در شرایط تبخیر در خشکسالی کنونی، بسیار مهم است. ال نینو به طور مستقیم باعث کاهش تولید مواد غذایی به ویژه گندم، برنج، گوشت و افزایش قیمت محصولاتی چون فولاد می شود. ایران اکنون بیش از نیمی از مواد غذائی خود را از خارج وارد می کند و در شرایط کاهش بهای نفت و کاهش تولید محصولات کشاورزی در ایران به دلیل خشکسالی، این نکته می تواند فشار مضاعفی را به اقتصاد ایران وارد کند. فشاری که بر طبقه محروم طبعا مضاعف خواهد بود. می توان انتظار تشدید ریزگرد و توفان گرد و غبار و آتش سوزی جنگل ها و برخی بلایای طبیعی دیگر را داشت. حتی مسائلی نوظهور مانند افزایش مارگزیدگی (مورد عینی در کاستاریکا) نیز افزایش می یابد. اما شرایط مدیریت محیطی می تواند نقش قابل توجهی در تشدید یا کاهش اثرات آن داشته باشد. اثرات مخرب ال نینو در سرزمینی که مثلا پوشش گیاهی خود را از دست داده و خاک حاوی رطوبت مطلوب نیست، شدیدتر است. ایران،کشوری که دو سوم پوشش گیاهی خود را از دست داده است (در دهه های اخیر) و در فرسایش خاک و بیابان زدایی در رتبه اول جهانی قرار دارد، در برابر ال نینو آسیب پذیر است. علاوه براین در ایران نشانه ای از اولویت لازم برای مقابله با ال نینو وجود ندارد، بنابراین تنها عملکرد اصلی دولت در مقابل این پدیده این است که بگوئیم: آرزوی بهترین اتفاق ها را داشته باشیم، اما برای بدترین اتفاق ها آماده باشیم. ‎- جولیا پندلتون

2015-2016 Mokum.place