گروهی از فارغ‌التحصیلان مهندسی، درکی منطقی از محیط زیست و نسبت توسعه پایدار با طبیعت را ندارند. وقتی یک مهندس معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری می‌شود و از طرح «ایران‌رود» حمایت می‌کند، باید گریست.
Comments disabled ·
بخش تحلیل خودنویس: دنیای مدرن بدون مهندسان بی‌معنا است. نبوغ مهندسان و محاسبات‌شان در اکثر موارد به خلق بهترین شرایط برای شهروندان انجامیده است. اما وقتی مهندسان بدون توجه به ظرفیت‌های زیست محیطی و شرایط طبیعت وارد کارزار می‌شوند، ممکن است میزان آسیبی که وارد می‌کنند، غیر قابل محاسبه باشد، حتی با معیارهای محاسباتی ریاضی خودشان. اگر امروز سرزمین‌مان ایران، دچار کمبود منابع آب شده، بخشی از گناه آن‌را باید به گردن مهندسانی بیاندازیم که تنها چاره کار را ذخیره کردن آب در پشت دیوار سدها می‌دانند و بابت پروژه‌های عظیم سدسازی و انجام مطالعه روی سدهایی که به هیچ وجه نباید ساخته می‌شدند، پول‌های کلان گرفته و می‌گیرند. امروزه کار به جایی رسیده است که وزارت نیرو خود اعلام می‌کند که سدسازی بی‌رویه یکی از مهم‌ترین عوامل کمبود منابع آب در روزگار فعلی است. مقام‌های دولتی اعلام می‌کنند که بیش از دو سوم تالاب‌ها در نتیجه ساخت سدها از بین رفته‌اند. اما وقتی معاون علمی رئیس جمهوری، یک مهندس است و از طرح ساخت «ایران‌رود» دفاع و حمایت می‌کند، باید پیشاپیش به حال علم، ریاست جمهوری و معاون علمی‌اش گریست. بدتر، حمایت دانشگاه صنعتی شریف از طرح مطالعاتی پروژه‌ای است که پیشاپیش باید فاتحه‌اش را خواند. در حالی که مقام‌های سازمان حفاظت محیط زیست، ساخت چنین کانال عظیمی را غیر علمی و مضر به حال طبیعت می‌دانند، دکتر علی فراستی که بخش بزرگی از صفحه‌ «ایران‌شهر» روزنامه فرهیختگان را اشغال کرده، مدعی می‌شود که: «در معایب و مضرات طرح ایران‌رود اظهارنظرهای متفاوتی شده که تا آنجا که بنده مطلع هستم این اظهارنظرها مبتنی بر مطالعات مستدل علمی نبوده و بیشتر نظریه است. در زمانی که مطالعات ۱۰ جلدی در دسترس کارشناسان قرار نگرفته و مورد بررسی و نقد باشد، بسیاری از مخالفت‌ها هم جنبه صوری و غیرعلمی دارند.» علی فراستی که دکترای ژئوپولیتیک دارد و قاعدتا حوزه کارش سیاست باید باشد، توانسته نظر مثبت معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری را جلب کند و جماعت قرارگاه خاتم‌الانبیا را به فکر بیاندازد تا بزرگ‌ترین کانال دنیا را بسازند و عجایب هشتم را علم کنند. بررسی‌های همکاران خودنویس برای کشف مقاله‌های علمی این «کارشناس» در حوزه آب و ایجاد آب‌راهه‌های بزرگ به جایی نرسیده است، و به نظر می‌رسد مقام‌های علمی ریاست جمهوری توجه چندانی به سوابق علمی این «کارشناس» نداشته‌اند. محمد درویش، مدیرکل دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان حفاظت محیطزیست می‌گوید: «پیگیری اجرای طرحی مانند ایران‌رود تنها توسط افرادی انجام می‌شود که هیچ شناختی از طبیعت و محیطزیست ندارند زیرا با یک بررسی ساده متوجه می‌شدند که با اتصال آب شور دریای مازندران به عمان تمام حفره‌های آب شیرین زمین تبدیل به آب شور می‌شود و شرایط کشور را در شرایط کم آبی بدتر خواهد کرد.» پروین فرشچی معاون محیط زیست دریایی این سازمان می‌گوید: «نکته مهم این است که برخی دانشگاه‌ها مانند دانشگاه صنعتی شریف که به دنبال اجرایی کردن چنین طرحهایی هستند اصلا به فکر مباحث زیست محیطی نیستند. حتی هدف آنها انتقال آب دریای مازندران به دریای عمان هم نیست بلکه تنها به دنبال این هستند که با دریافت بودجه‌های پژوهشی سودی نصیب خود کنند.» طرفداران این طرح معتقدند که با تزریق بتون در گسل‌های عظیم مناطق بیابانی، اجازه هدر رفتن آب را نخواهند داد. این در حالی است که شرکت‌های پیمان‌کار همکار وزارت نیرو بعد از سال‌ها نتوانسته‌اند غارهای کوچک و بزرگ زیر سد لار را با بتون پرکنند، که حجمی بسیار کمتر از شکاف‌های مورد نظر مهندسان دارد. ‎- جولیا پندلتون